واکنش اولیه منتقدان به «روز صفر» ساخته سعید ملکان؛ تریلر به سبک ایرانی

سومین روز از جشنواره فیلم فجر در پردیس ملت برای اهالی رسانه با نمایش «روز صفر» آغاز شد. اولین تجربه کارگردانی سعید ملکان، سینماگر باسابقه ایرانی که در ادامه همکاری‌های اخیر او با بهرام توکلی قرار می‌گیرد. فیلم، ماجرای تعقیب و گریز نفس‌گیر یک مامور امنیتی (با نقش‌آفرینی امیر جدیدی) برای به دام انداختن عبدالمالک ریگی را روایت می‌کند؛ تماشاگر برای انجام این ماموریت با جدیدی همراه می‌شود؛ از اروپا تا پاکستان، افغانستان و درنهایت ایران.
اولین چیزی که واکنش منتقدان را به «روز صفر» برانگیخت، اجرای فیلم و جنبه‌های فنی قابل‌توجه آن بود که در لحظاتی، از استانداردهای معمول سینمای ایران فراتر می‌رود.
واکنش اولیه تعدادی از منتقدان به «روز صفر» را در فیلیمو شات مرور می‌کنیم.


مریم قربانی‌نیا: «روز صفر»، اولین فیلم سعید ملکان در مقام کارگردان، ازلحاظ ساختار و ابعاد فنی کامل و بی‌نقص است. بازی درخشان امیر جدیدی و ساعد سهیلی که پیش‌ازاین نیز توانایی‌های خود را به اثبات رسانده بودند، نقطه قوت بزرگی برای فیلم است. شاید بتوان تنها نقطه‌ضعف فیلم را نبود درام دانست و اینکه ماجرای دستگیری ریگی چیزی است که همگان از آن اطلاع دارند و فیلم به لحاظ روایت، چیزی بیشتر از اطلاعات خبری به بیننده نمی‌دهد.

علی نعیمی: همه آن چیزی را که یک فیلم جاسوسی و سیاسی با ته‌مایه‌های جنایی می‌خواهد، دارد. یک تریلر نفسگیر و جذاب که می‌تواند هر بیننده‌ای را میخکوب کند. داستان عبدالمالک ریگی، این بار از زاویه‌ای متفاوت به تصویر کشیده شده و به نظر می‌رسد که سعید ملکان در نخستین تجربه کاری خود، گام مثبتی برداشته است.

بهمن عبدالهی: «روز صفر»، یک تریلر به سبک سری فیلم‌های «ماموریت غیرممکن» است؛ اشکالی هم ندارد، چراکه سینمای ایران پر شده از آثار کمدی سخیف و آثار اجتماعی تلخ. درواقع، جای آثار حادثه‌ای خالی است و «روز صفر» می‌تواند گام خوبی برای شروع این ژانر یا دست‌کم احیای آثار حادثه‌ای باشد. فیلم، از فیلمنامه درستی بهره می‌برد و به دام شعارزدگی نمی‌افتد. ساختار خوبی دارد و با ریتم متناسب با این‌گونه از آثار، تماشاگر را تا انتها با خودش همراه می‌کند. معمولا نوشتن فیلمنامه بر اساس وقایع سیاسی، کاری دشوار است؛ چرا که وفادار بودن به مستندات تاریخی، دست نویسنده را می‌بندد و اینجا فیلمنامه‌نویسان موفق می‌شوند ضمن خلق یک درام سیاسی/جاسوسی، روایتی جذاب و دیدنی ارائه دهند. عوامل اجرای فیلم هم درست سر جای خودشان هستند؛ مثل فیلمبرداری و تدوین. هرچند به سطح آثاری مثل «جیمزباند» یا «ماموریت غیرممکن» نمی‌رسد اما برای سینمای ایران، اثری قابل دفاع است. تماشاگران عام هم یقینا از این فیلم لذت خواهند برد.

سید آریا قریشی: قرار است یک تریلر سیاسی محافظه‌کار به سبک نمونه‌های آمریکایی باشد، اما الگوبرداری‌هایش ناپخته است: نریشن در بسیاری از موارد، توضیح اضافه می‌دهد و چیزی به‌جز آنچه پیش‌تر دیده‌ایم منتقل نمی‌کند؛ شخصیت‌پردازی ریگی، تخت است و هیچ حرکت ویژه‌ای از او نمی‌بینیم که تقابل قهرمان فیلم با او را پیچیده و جدی جلوه دهد (این جمله درست را فراموش نکرده‌ایم که فیلمی قوی‌تر است که آنتاگونیست پر و پیمان‌تری داشته باشد.)؛ تلاش برای اشاره به زندگی شخصی کاراکتر اصلی، تحمیلی است و ابعاد پیچیده‌تری از او را فاش نمی‌کند؛ و درنهایت، تعلیق فیلم بر پایه احتمال وقوع حادثه‌ای بنا شده که می‌دانیم در واقعیت اتفاق نیفتاده است.

بهنام شریفی: اولین فیلم ملکان در مقام کارگردان، اثری قابل‌توجه است. این تریلر سیاسی، که پس از «شبی که ماه کامل شد» دومین فیلم راجع به عبدالمالک ریگی است، کارگردانی خوبی دارد. مسٲله اصلی فیلم، عدم شخصیت‌پردازی و تعلیقی است که برای مخاطب ایرانی کارساز نیست؛ در تریلرهای سیاسی، تعلیق باید مخاطب را تا انتها نگاه دارد. مخاطب ایرانی چون از فرجام شخصیت این تروریست اطلاع دارد، درگیر این تعلیق نمی‌شود. بازی خوب امیر جدیدی هم از نقاط قوت فیلم است.

امین مبینی: سعید ملکان تلاش کرده است در نخستین ساخته‌اش در مقام کارگردان اجرایی استاندارد داشته باشد؛ هدفی که تا حد قابل‌قبولی محقق شده. بااین‌حال، ساخت یک تریلر سیاسی-امنیتی جذاب، نیازمند فیلمنامه‌ای پیچیده و پرجزئیات است؛ اما فیلمنامه «روز صفر»، نوشته مشترک ملکان و بهرام توکلی، انگار با بی‌حوصلگی نوشته شده. از عملیات اطلاعاتی، جزئیات محدودی ارائه می‌شود و هم‌چنین درباره گروه عبدالمالک ریگی و اهداف و عملیات‌های پیشین به مختصری اکتفا شده است. از همین روست که پرداخت شخصیت‌های قهرمان و ضدقهرمان، ظرافت چندانی ندارد. ساعد سهیلی هم مشخصا انتخاب نامناسبی برای ایفای نقش ریگی است و بر مشکلات این کاراکتر می‌افزاید. درمجموع اما «روز صفر» در مقیاس یک اکشن ایرانی، فیلمی معمولی و قابل‌تماشا است.


شاید برایتان جالب باشد

نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.