کارگردانان زن در اسکار ۲۰۲۰؛ ستاره‌های بخش مستند که دغدغه‌های بین‌المللی دارند

کارگردانان زن در اسکار ۲۰۲۰ با وجود ساختن فیلم‌های تحسین‌شده‌ای مانند «وداع» و «شیادان»، همچنان در سایه کارگردانان مرد قرار گرفته‌اند؛ فیلم‌هایی که غالباً داستان‌هایی درباره مردان سفیدپوست را روایت می‌کنند. اما در بخش غیرداستانی جوایز اسکار، انگار ماجرا از قرار دیگری است. نه‌تنها در نامزدی بهترین کارگردانی فیلم، تعداد زنان (چهار کاندیدا) با مردان برابر است بلکه در بقیه قسمت‌های فیلم مستند و بلند و کوتاه، با ۱۳ نامزدی در برابر ۱۲، گوی سبقت را از مردان ربوده‌اند. در این بخش، نام‌های جدیدی مانند وعد الخطیب با فیلم «برای سما»، تامارا کوتفسکا با فیلم «سرزمین عسل» و اسمریت موندرا با فیلم «سوپرمن سن لوییز» معرفی شده‌اند. هنرمندان و کارگردانان باتجربه‌تری مانند سیگرید دایکجیر با فیلم «غار» و جوانا ناتاسگارا با فیلم «مرز دموکراسی» و مستندسازان قدیمی مانند جولیا ریچرت با فیلم «کارخانه آمریکایی» هم در میان نامزدهای اسکار ۲۰۲۰ حضور دارند.

موفقیت‌های قبلی جوانا ناتاسگارا و جولیا ریچرت، تا حد زیادی بر جلب‌توجه مطبوعات تاثیرگذار بوده است. ریچرت، اولین فیلمش با عنوان «Union Maids » را در سال ۱۹۷۶ ساخته است. او با فیلم «کارخانه آمریکایی» برای چهارمین بار نامزد دریافت جایزه اسکار شده است و ناتاسگارا هم پس از فیلم «Virunga» در سال ۲۰۱۵ و «کلاه‌سفیدها» در سال ۲۰۱۷، حالا سومین نامزدی‌اش را برای فیلم «مرز دموکراسی» تجربه می‌کند.

پترا کوستا نویسنده و کارگردان برزیلی فیلم «مرز دموکراسی»، برای اولین بار نامزد اسکار شده است. او می‌گوید: «فیلمسازان حوزه داستانی باید درزمینه تنوع از فیلم‌های مستند الگو بگیرند. در حوزه سینمای مستند، تعداد زنان کارگردان بسیار بیشتر از سینمای داستانی است؛ چراکه زنان در سینمای مستند نیازی به انتخاب شدن از سوی یک تهیه‌کننده مرد برای کارگردانی آثارشان ندارند و می‌توانند مستقل عمل کنند. مایه تاسف است که امسال با وجود فیلم‌هایی از کارگردانان زن بسیار حرفه‌ای، هیچکدام از کارگردانان زن در اسکار ۲۰۲۰ کاندیدای جایزه بهترین کارگردانی نیستند. امیدوارم این رویه در آینده تغییر کند و مردم هم به این موضوع توجه بیشتری نشان دهند. چون یکی از دلایل گرایش من به فیلمسازی، این بود که به‌عنوان یک زن، فیلمی درباره مسائل زندگی خودم بر پرده سینما نمی‌دیدم.»

موفقیت‌ زنان در اسکار ۲۰۲۰، فقط به نقش آن‌ها در پشت دوربین خلاصه نشده است؛ چهار فیلم از پنج نامزد اسکار بهترین فیلم مستند امسال، به روایت داستان زنانی بااراده می‌پردازند.

موفقیت‌ زنان در اسکار امسال فقط به نقش آن‌ها در پشت دوربین خلاصه نشده است؛ چهار فیلم از پنج نامزد اسکار بهترین فیلم مستند امسال، به روایت داستان زنانی بااراده می‌پردازند: «برای سما» و«غار»، داستان زنان قهرمانی است که راه خود را از بحبوحه جنگ سوریه باز می‌کنند. در «سرزمین عسل»، زنی را می‌بینیم که در مقدونیه شمالی زنبورعسل پرورش می‌دهد و تلاش می‌کند که تعادل طبیعت را حفظ کند و در «مرز دمکراسی»، کوستا روایتگر قصه‌ای درباره تاریخ پرچالش برزیل است.

در میان لیست ۱۵ فیلم اولیه که برای اسکار در نظر گرفته شده بودند، داستان‌های بیشتری درباره زنان به چشم می‌خورد: «Maiden» درباره اولین گروهی از زنان است که در مسابقه قایقرانی دور دنیا شرکت می‌کنند. «Avocate»، درباره لی تسمل، یک وکیل حقوق بشر است. فیلم «ملت تک‌فرزند»، نگاه یک فیلمساز زن را به جامعه چین به تصویر می‌کشد و در «knock down the house»، داستان چهار آمریکایی جدی برای راهیابی به مجلس نمایندگان روایت می‌شود که یکی از آنها الکساندریا اوکازیو کورتز است.

«آپولو ۱۱» با موضوع به چالش کشیدن نگرش‌های دهه ۱۹۶۰ و دستاوردهای مردان سفیدپوست، می‌تواند در گیشه شگفتی‌آفرین باشد. آنچه که قابل‌توجه است تنوع وسیع آثار مستند امسال در روایت داستان‌هایی از سراسر جهان است؛ به‌طوری‌که فقط داستان فیلم «کارخانه آمریکایی» در آمریکا می‌گذرد.

بودجه، یکی دیگر از مشکلات زنان مستندسازاست. لارا نیکس کارگردان فیلم کوتاه «Walk Run Cha-Cha» برای ساخت فیلمش با مشکلات مالی مواجه بود و سرانجام از حمایت نیویورک‌تایمز برخوردار شد. داستان این فیلم، درباره یک زوج اهل ویتنام است که یکدیگر را دوباره در کالیفرنیا پیدا می‌کنند. ایده اولیه نیکس، ساخت یک فیلم بلند بود که سرانجام به علت بودجه کم به ساخت یک فیلم کوتاه انجامید. او می‌گوید: «مهم نیست در چه ژانری فیلم بسازید؛ وقتی پول بیشتری برای سرمایه‌گذاری موجود باشد، زن‌های کمتری در پروژه به همکاری گرفته می‌شوند. بنابراین به علت بودجه کمتر فیلم‌های مستند، زنان بیشتری به ساخت آنها روی می‌آورند. اما در همین دنیای فیلم‌های مستند هم وقتی صحبت از فیلم‌هایی با بودجه بیشتر به میان بیاید، مشارکت دادن زنان بسیار کاهش می‌یابد. حتی در سال‌های اخیر که زنان مستندساز به موفقیت‌های بسیاری دست پیدا یافته‌اند، می‌توان دید که زنان سفیدپوست سهم بسیار بیشتری از این موفقیت را به خود اختصاص داده‌اند. بنابراین تا رسیدن به تعریف جدیدی از موفقیت زنان با نژاد و موقعیت‌های اجتماعی مختلف، هنوز راه زیادی در پیش است. ما هنوز در سینما چنان‌که باید، نماینده طیف‌های مختلف جامعه نیستیم و من فکر می‌کنم این شرایط به این زودی‌ها بهتر نخواهد شد.»

پس از جنجال OscarsSoWhite# در اسکار ۲۰۱۶، بخش مستند آکادمی علوم و هنرهای سینمایی (AMPAS) بیشترین سهم را در ایجاد چندصدایی در میان اعضای خود داشته و فیلمسازان زن بیشتری را از فرهنگ‌ها و کشورهای دیگر و قومیت‌ها و نژادهای متفاوت به جمع نامزدهای جوایز خود افزوده است.

حال، سوال اینجاست که آیا این رویه به سینمای مستند و حضور کارگردانان زن در اسکار منحصر خواهد ماند و یا بقیه بخش‌های آکادمی اسکار نیز با الگوبرداری از آن به زنان و سایر نژادها میدان بیشتری برای ارائه آثار خود و دیده شدن می‌دهند؟ گذر زمان، این موضوع را روشن خواهد کرد.


منبع: Variety

شاید برایتان جالب باشد

نظر شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.